Geçtiğimiz ay Endeavor kurucusu Linda Rottenberg ile bir Emirgan sabahı söyleşi gerçekleştirdim. Girişimcilitken, kadınlara, Türkiye’deki eğitim sisteminden Rottenberg’in yaşına (bu konu benim gaf bir sorum ile açıldı :)) kadar keyifli, kapsamlı bir sohbet oldu. Tamamını Turkishtime’ın Temmuz sayısında okuyabilirsiniz. Ben burada Rottenberg’in altını çizdiği çok önemli bir noktaya değineceğim.
Tabii Endeavor’dan da bahsetmek gerekir. Endeavor dünyanın dört bir yanında faaliyet gösteren, girişimcileri ve ülkenin yüksek profilli iş adamlarını buluşturan, kâr amacı gütmeyen bir kuruluş. Girişimcilere maddi destek yerine network desteği sağlamayı amaç edinmiş. Thomas Friedman gibi isimler tarafından göklere çıkarılan bu sistemden Türkiye’de Airties gibi şirketler çıkmış.
Kendisi de enerjisi bitmek bilmeyen bir girişimci olarak ( Yale, Harvard maceralarından sonra Endeavor’u kurmak için aradığı birkaç yüz bin doları Arjantin’de bulmuş) Linda Rottenberg girişimcilik ve ekonomik büyüme üzerine çok kritik bir noktaya değindi. Rottenberg’e göre hükümet otoriteleri lider iş adamlarını rol model göstermeliydi. Türkiye için de hükümetin rol model göstereceği onlarca iş adamı vardı ona göre...
Tabii Rottenberg bunları söylerken hükümetle iş adamlarının Türkiye’deki gergin ilişkiler tarihini düşünmemişti. O an için ona Ayşe Buğra’nın “Devlet ve İşadamları” kitabını hediye etmek istedim doğrusu. Ne de olsa işadamlarının hükümetlerle ilişkileri tarihi her daim gergindi Türkiye’de. Nitekim Linda Rottenberg Türkiye’den ayrıldıktan kısa bir süre sonra Mustafa Koç’un seçimden önce yapılacak referandumun zararlı olacağını belirtmesi üzerine Başbakan Erdoğan “Bunlar siyaset cahili” demişti.
Tabii Koç’un referandum çıkışının haklılığı/haksızlığı başka bir konu. Ancak iş adamları siyaset alanına, hükümetler de serbest piyasa oyun sahasına girmeye çalıştığında gerginlik hep tavan yapmıştır. Türkiye’de iki alan da halen çitlerle çevrilmiş ve çitlerin üzerinde “Girilemez” yazıyor. Hal böyle olunca da hükümetin iş dünyası liderlerini rol model olarak sunması yakın gelecekte mümkün gözükmüyor. Geçmişte olmadığı gibi...
Rottenberg ABD’den örnek vererek orada herkesin sıradaki NBA yıldızı olmak istemediğini, sıradaki Sergey Brin, Mark Zuckerberg olmak istediğini belirtiyor. Görünen o ki ABD’de girişimciliğe sunulan maddi, yasal avantajlar bir tarafa, sunulan toplumsal statü avantajı her şeyin anahtarı gibi duruyor.
Kendimden örnek vererek yazımı bitireyim. Bir girişimci olma hissiyatı daha 30’lu yaşların arifesinde belirmeye başladı. 16’lı yaşlarda rock müzisyeni olmak isteyen biri olarak Koç’lar, Sabancı’lar, Gates’ler (kendisini Windows 95 ve mavi ekranları yüzünde o yıllarda pek de iyi anmazdım) benim için pek de bir şey ifade etmiyordu. Üniversite sonrası da en büyük kaygı iş bulmaktı, iş yaratmak değil. Bu yüzden “Hüsnü Özyeğin olmak isteme” yaşını 16’ya çekebilmek belki de en doğru istihdam stratejilerden biri olacak.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder